¤ Olivier Messiaen - Timbres Dures ¤



V/A - Archives GRM, INA-GRM 2004, CD 1

Ocena:
4

Gdybym nie wiedzia, e to Messiaen, pierwszym moim skojarzeniem byby zapewne zasuony, krajowy projekt XV Parwek. Nie sdz, by deprecjonowao to lub nobilitowao jednego lub drugiego twrc, to po prostu wraenie.

Tym niemniej faktem jest, e od pocztku wiedziaem, z kim mam do czynienia, ostatecznie bowiem wytrwale szukaem tej wanie kompozycji, dzi ju dostpnej choby na YouTube. Jeli komu zaley na noniku fizycznym, to "Timbres Dures" mona znale w piciopytowym zestawie "Archives GRM", wydanym przez INA-GRM w roku 2004. Znajduj si tam te m.in. utwory Dariusza Milhauda, Piotra Bouleza, Edgara Varese, Bernarda Parmegiani i innych przedstawicieli awangardy, gwnie francuskiej. Dodajmy, e GRM to oczywicie zainicjowana przez Piotra Schaeffera Groupe de Recherches Musicales.

Ale do rzeczy. Ot "Timbres Dures" to bodaj jedyna wycieczka Messiaena w wiat muzyki konkretnej, zainicjowanej u progu lat 50-tych przez (wspomnianego zreszt przed chwil) Schaeffera. Jak wiadomo, ide tego inyniera i kompozytora byo swoiste odwrcenie klasycznego procesu powstawania - zamiast zaczyna od abstrakcyjnej kompozycji (zapisu nutowego), ktra nastpnie miaaby by realizowana przy uyciu instrumentw, Schaeffer postanowi zaczyna od samych dwikw. A cilej: dwikw zapisanych uprzednio na tamie magnetofonowej lub pycie winylowej. Z tych to strzpkw powstaway kompozycje. Rzecz jasna, to nie wszystko. Istotny by rwnie charakter prbek uywanych przez Schaeffera. Byy, w najwikszej oglnoci, dowolne - cznie z wszelkiego rodzaju szumami, szmerami, trzaskami etc. Co za tym idzie, tworzywem kompozytora muzyki konkretnej mogy by zarwno brzmienia fortepianu czy skrzypiec, jak i dwik otwieranych drzwi, bulgot gotujcej si wody, oskot przejedajcego pocigu czy szelest lici.

Schaeffer blisko wsppracowa z yjcym jeszcze Piotrem Henry, co jest o tyle istotne, e "Timbres Dures" to wyraz wsppracy Messiaena wanie z tym drugim artyst. Odnowiciel muzyki organowej i mionik ptakw wystpi tu jako twrca kompozycji, za eksperymentator Henry - jako faktyczny realizator przedsiwzicia.

Messiaen - kompozytor. W rzeczy samej, niech nie zwiedzie nas fakt, e utwr oparty zosta o zestaw stukni, pukni, szmerw i trzaskw. Wszystko jest wykonane tak, jak powinno by - tak, jak zaplanowa to sobie Messiaen, dla ktrego idea muzyki konkretnej bya wietn okazj do badania zagadnie rytmw, zawsze bardzo dla interesujcych.

Prace nad utworem zaczy si w pierwszych dniach lutego roku 1952, przy czym Messiaen najpierw wybra pi barw, pi rodzajw dwikw, z ktrymi chcia pracowa. S to brzmienia instrumentw perkusyjnych (np. talerza, tom-tomu czy drewnianych bbenkw) oraz odgos przelewajcej si wody. W internecie natrafi mona nawet na quasi-partytur kompozycji, ktra ostatecznie powstaa.

Nie bdc muzykologiem, zmuszony jestem opisa finalny efekt jzykiem nader potocznym i zapewne dyletanckim. C, na pocztku przywoaem XV Parwek - i jeli kto ma pewne pojcie o polskim undergroundzie noise'owym, to moe przypomnie sobie takie albumy Bartka Kalinki jak "Cega Lwa". U Messiaena mamy wanie co takiego: cig rozmieszczonych w ciszy dwikw, na og nastpujcych krtko po sobie (rzadko natomiast wspbrzmicych razem), tworzcych dziwaczne quasi-rytmy. Odgosy te zdaj si dialogowa ze sob, co rusz udziela sobie odpowiedzi, cho bez przekrzykiwania si. Kompozycja trwa nieco ponad kwadrans i w tym czasie powtarzaj si w niej niejednokrotnie te same lub podobne, ale nieco zmodyfikowane motywy rytmiczne. Z upodobaniem stosowany s szmery i szumy, powstae ze znieksztacenia albo inwersji pierwotnych brzmie lub wycicia tylko ich finalnej czci (np. kocwki dwiku talerza).

I tak to sobie stuka, puka, huczy i dudni, na zupenych obrzeach messiaenowskiego konceptu muzycznego, w najbardziej awangardowym zaktku paacu twrczoci wielkiego kompozytora. Szkoda tylko, e w zasadzie nie prbowa ju dalej si na tym odcinku sztuki dwiku.

-- Adam T. Witczak [2 wrzenia 2014]



ostatnie recenzje autora:
Nova - Utopica Musa -- [5 lutego 2018]
SPK - Zamia Lehmanni - Song of Byzantine Flowers -- [15 listopada 2017]
Feanch, Dutour, Lubat - Grand Air LP -- [15 padziernika 2017]
The Third Eye Foundation - The Dark -- [14 padziernika 2017]
Dissonant Elephant - 5 larmes de cristal -- [13 padziernika 2017]
  wicej...



inne recenzje Olivier Messiaen:
Olivier Messiaen - Poemes pour Mi / Harawi -- Adam T. Witczak [23 padziernika 2014]

powrt do recenzji »


Szukaj:

nowe na stronie:
Decondition ‎&…
Maison Close –…
Nyodene D – Eden…
Consumer Electronics…
Nova - Utopica Musa
SPK - Zamia Lehmanni…
Feanch, Dutour, Lubat…
The Third Eye Foundati…
Dissonant Elephant - 5…
Club Alpino - Woouldy
Club Alpino - Tunga
Roman Wierciski - We ar…
Jan Grnfeld - Music f…
Simfonica - Song of the…
Roman Catholic Skulls…
Chvad SB - Phenomenali…
Lonsai Maikov - Dce…
Robert Henke w Chorzowie
Dog in the Evening…
Sublamp - Cathedrals o…
wicej »

polecamy | wicej »

© 1996-2024 postindustry.org


wygenerowane w 0.012 s.