¤ Olivier Messiaen - Poemes pour Mi / Harawi ¤



[rne wydania]

Ocena:
4.5

Przyznam, e dotychczas troch bojkotowaem te kompozycje Oliviera Messiaena, ktre zawieraj partie gosu ludzkiego - niezalenie od pci piewakw. Trudno to racjonalnie wyjani - ot, kwestia jakiego urojonego uprzedzenia i przewiadczenia, e owe gosy s dranice. Co mnie jednak w kocu tkno i zabraem si za dwa cykle messiaenowskich pieni przy akompaniamencie fortepianu.

Mam tu na myli "Poemes pour Mi" i "Harawi". Pierwsze dzieo powstao w latach 1936 - 37, drugie (z podtytuem "Pieni mioci i mierci") w roku 1944 (a wic ju po synnym "Kwartecie na koniec czasu", jeli miaby to by jaki punkt odniesienia).

O obu cyklach, bo w istocie to cykle utworw, mona sporo poczyta w sieci, a recenzja na postindustry nie jest - bd co bd - dobrym miejscem do wchodzenia w teoretyczne elaboraty i szczegowe didaskalia. Warto w kadym razie wiedzie, e Harawi nawizuje do gatunku boliwijskich pieni miosnych, koczcych si zwykle mierci obojga zakochanych bohaterw. Messiaen oczywicie zrealizowa temat po swojemu i ostateczny efekt nie ma zapewne wiele wsplnego z muzyk Ameryki (ale te nie taki by cel kompozytora). Ciekawe jest to, e same teksty s w duej mierze surrealistyczno-symboliczne, z frazami onomatopeicznymi, wzitymi np. z jzyka keczua.

"Poemes pour Mi" to utwr dedykowany pierwszej onie Messiaena, Claire Delbos. Drug, jak wiemy, bya Yvonne Loriod, synna interpretatorka jego dzie, wybitna pianistka. Dzieo ma take swoj aranacj orkiestraln, ale to nie o niej bdziemy mwi.

Zreszt... c tu mwi? Nie bdc muzykologiem czy choby kim o podstawowym wyksztaceniu muzycznym, niewiele bd wam w stanie powiedzie o akordach, rytmach, harmoniach, modi (wynalazek Messiaena), taktach i seriach. Ale proponuj co innego - spjrzmy na t muzyk z pozycji laika, z pozycji kogo, kto opisuje kolejne pyty gwnie przy pomocy tak niejasnych, nacechowanych emocjami sformuowa jak "mroczna", "ostra", "nostalgiczna", "szalona" etc.

A jaka jest muzyka Messiaena, jakie s w takim ujciu "Harawi" i "Poemes..."? Dobrym okreleniem byoby chyba swko "abstrakcyjne". Wikszo z nas przyzwyczajona jest do pewnych standardowych wspbrzmie, atwo kreujcych okrelone nastroje i obrazy. Odruchowo wiemy, e co "brzmi" pompatycznie, zawadiacko, pospnie etc. Tymczasem w kompozycjach Messiaena mamy swego rodzaju abstrakcj - oderwanie od tych prostych skojarze. Zapewne to skutek specyficznej rytmiki, dugich pauz i - przede wszystkim - ochoczego szafowania dysonansami. Dwiki wyaniaj si tu troch jak pojawiajce si i znikajce gwiazdy w jakiej czarnej przestrzeni. Ukadaj si w dziwne, atonalne struktury, nie pozwalaj "potupa nog" do rytmu, zanuci fraz melodycznych itd. piew rwnie ma tu mao z tym wszystkim wsplnego.

Cao jest po prostu rodzajem surrealistycznego, onirycznego pikna, moe wrcz Pikna przez due P. A jednak jest to pikno "l'au-dela", "from beyond", gdzie spoza naszego normalnego postrzegania. Z innego wymiaru. Przydayby si tu jakie porwnania czy metafory matematyczne - analogie z dziwnymi przestrzeniami, w ktrych wszystko ukada si harmonijnie, pomimo i np. kady punkt kuli jest jednoczenie jej rodkiem (liczby p-adyczne). Podobnie tu: wszystko przepojone jest piknem, ktre jednak uchwycimy dopiero po wyjciu poza klasyczne konwencje.

-- Adam T. Witczak [23 padziernika 2014]



ostatnie recenzje autora:
Nova - Utopica Musa -- [5 lutego 2018]
SPK - Zamia Lehmanni - Song of Byzantine Flowers -- [15 listopada 2017]
Feanch, Dutour, Lubat - Grand Air LP -- [15 padziernika 2017]
The Third Eye Foundation - The Dark -- [14 padziernika 2017]
Dissonant Elephant - 5 larmes de cristal -- [13 padziernika 2017]
  wicej...



inne recenzje Olivier Messiaen:
Olivier Messiaen - Timbres Dures -- Adam T. Witczak [2 wrzenia 2014]

powrt do recenzji »


Szukaj:

nowe na stronie:
Decondition ‎&…
Maison Close –…
Nyodene D – Eden…
Consumer Electronics…
Nova - Utopica Musa
SPK - Zamia Lehmanni…
Feanch, Dutour, Lubat…
The Third Eye Foundati…
Dissonant Elephant - 5…
Club Alpino - Woouldy
Club Alpino - Tunga
Roman Wierciski - We ar…
Jan Grnfeld - Music f…
Simfonica - Song of the…
Roman Catholic Skulls…
Chvad SB - Phenomenali…
Lonsai Maikov - Dce…
Robert Henke w Chorzowie
Dog in the Evening…
Sublamp - Cathedrals o…
wicej »

polecamy | wicej »

© 1996-2024 postindustry.org


wygenerowane w 0.012 s.